Analiza arkusza
Zadanie 1 – Rozumienie ze słuchu
Trudne słowa i wyrażenia:
get to someone’s house – dostać się do czyjegoś domu
electric scooter – hulajnoga elektryczna
feeding time – pora karmienia
easy to see – łatwy do zobaczenia
concentrate – koncentrować się, skupiać uwagę
leave something at school – zostawić coś w szkole
hold someone – przytrzymać kogoś
make an appointment – umówić wizytę
ingredients – składniki
just in case – na wszelki wypadek
Potencjalne pułapki:
– W zadaniu 1.1 chłopak ostatecznie pojedzie do Sandry samochodem, mimo że wcześniej wspomina o autobusie i hulajnodze. Decydujące jest zdanie, że tata zabierze go samochodem.
– W zadaniu 1.2 rozmówcy początkowo chcą zobaczyć słonie, ale zmieniają plan po informacji o karmieniu lwów. Pytanie dotyczy tego, co zobaczą najpierw.
– W zadaniu 1.4 dziewczyna nie dzwoni, żeby polecić weterynarza ani przeprosić za papugę – prosi o pomoc w przytrzymaniu jej podczas wizyty.
– W zadaniu 1.5 rozmowa dotyczy przygotowywania ciasta: składników, przepisu i czasu pieczenia. Nie chodzi o samo robienie zakupów.
Wskazówka:
W zadaniach ze słuchania zwracaj szczególną uwagę na zmianę decyzji, poprawianie wcześniejszych informacji i słowa takie jak „but”, „actually”, „now”, „then” czy „instead”. To właśnie po nich bardzo często pojawia się właściwa odpowiedź, a wcześniejsza informacja jest tylko pułapką.
Zadanie 2 – Rozumienie ze słuchu: kupowanie rzeczy używanych
Trudne słowa i wyrażenia:
second-hand – używany, z drugiej ręki
exchange things – wymieniać się rzeczami
afford to buy – móc sobie pozwolić na kupno
offer something – oferować coś
vintage record – płyta winylowa w stylu vintage / stara płyta
give something a second life – dać czemuś drugie życie
fit someone – pasować na kogoś
parcel – paczka
hand-made – wykonany ręcznie
produced in a factory – wyprodukowany w fabryce
Potencjalne pułapki:
– Wypowiedź 1 dotyczy rzeczy, której chłopak szukał, ale zdobył ją bez wydawania pieniędzy – wymienił za nią własną płytę.
– Wypowiedź 2 zawiera kilka informacji o sprzedaży rzeczy używanych, ale pytanie dotyczy szalika kupionego jako prezent dla mamy.
– Wypowiedź 3 pokazuje, że dziewczyna kupiła spodenki, ale dodatkowo otrzymała kapelusz, którego się nie spodziewała.
– Wypowiedź 4 dotyczy swetra, który został wybrany właśnie dlatego, że był wykonany ręcznie.
Wskazówka:
W zadaniach typu „dopasuj wypowiedź do zdania” nie szukaj identycznych słów. Szukaj tej samej informacji wyrażonej innymi słowami. „I couldn’t find it” może odpowiadać „something I was looking for”, a „made it herself by hand” – „hand-made”.
Zadanie 3 – Reagowanie językowe
Trudne słowa i wyrażenia:
brilliant – świetny, znakomity
the first half – pierwsza połowa
be good at – być dobrym w czymś
join a football club – dołączyć do klubu piłkarskiego
play for a team – grać w drużynie
running shoes – buty do biegania
be too big – być za dużym
sports camp – obóz sportowy
Potencjalne pułapki:
– „Did you like yesterday’s match?” wymaga odpowiedzi wyrażającej opinię o meczu, dlatego pasuje „I think the first half was brilliant!”.
– „Have you ever tried rock climbing?” jest pytaniem o doświadczenie, więc pasuje odpowiedź z „Yes” i informacją, kiedy osoba próbowała wspinaczki.
– „Do you want to join our football club?” wymaga odpowiedzi dotyczącej możliwości dołączenia, a nie informacji o innych sportach.
– „Did you buy any running shoes yesterday?” wymaga odpowiedzi dotyczącej zakupu butów, dlatego pasuje informacja, że te wybrane były za duże.
Wskazówka:
Najpierw określ funkcję pytania: opinia, doświadczenie, propozycja, informacja o zakupie itd. Dopiero potem szukaj reakcji, która logicznie odpowiada na tę konkretną funkcję.
Zadanie 4 – Uzupełnianie notatki na podstawie nagrania
Trudne słowa i wyrażenia:
guided tour – wycieczka z przewodnikiem
last two hours – trwać dwie godziny
meet up – spotkać się ponownie
free time – czas wolny
explore – zwiedzać, odkrywać
outdoors – na zewnątrz
a view of the river – widok na rzekę
take part in a competition – brać udział w konkursie
school library – biblioteka szkolna
attractive prizes – atrakcyjne nagrody
Potencjalne pułapki:
– 4.1 dotyczy długości samego guided tour – wycieczka z przewodnikiem trwa dwie godziny, mimo że cały pobyt w ogrodach trwa znacznie dłużej.
– 4.2 nie pytamy o miejsce, w którym odbędzie się lunch, ale o to, co będzie z niego widać – the river.
– 4.3 dotyczy miejsca, w którym zostaną pokazane najlepsze zdjęcia – school library.
Wskazówka:
W zadaniach otwartych ze słuchania zwracaj uwagę na dokładną kategorię informacji wymaganą w luce. Jeśli przed luką jest „a view of”, potrzebujesz tego, co będzie widoczne. Jeśli jest „in the”, potrzebujesz nazwy miejsca.
Zadanie 5 – Reagowanie językowe
Trudne słowa i wyrażenia:
why don’t you…? – może…?, dlaczego nie…?
feel sorry – żałować, współczuć
the nearest post office – najbliższa poczta
over there – tam, w tamtym miejscu
look for something – szukać czegoś
look at something – patrzeć na coś
Potencjalne pułapki:
– 5.1 wymaga udzielenia rady. „Why don’t you buy him a good book?” jest sugestią, a pozostałe odpowiedzi nie odpowiadają sytuacji.
– 5.2 trzeba wyrazić żal z powodu sytuacji drugiej osoby. „I’m so sorry you can’t go to the camp” jest naturalną reakcją.
– 5.3 pytanie dotyczy wskazania miejsca, dlatego „Over there” jest właściwą reakcją.
– „Look for” oznacza szukać, natomiast „look at” oznacza patrzeć na. W 5.4 potrzebne jest „Will you look for it with me?”.
Wskazówka:
W reakcjach językowych nie tłumacz odpowiedzi słowo po słowie. Zastanów się, jaką funkcję ma wypowiedź: rada, przeprosiny, wskazanie miejsca, prośba o pomoc itd. Następnie wybierz najbardziej naturalną reakcję.
Zadanie 6 – Uzupełnianie dialogów
Trudne słowa i wyrażenia:
borrow something – pożyczyć coś od kogoś
remember to do something – pamiętać, żeby coś zrobić
give something back – oddać coś
call someone – zadzwonić do kogoś
may I speak to…? – czy mogę rozmawiać z…?
Potencjalne pułapki:
– Po „remember to” używamy bezokolicznika: „remember to give it back”. Nie używamy tutaj formy -ing.
– „Give back” oznacza oddać coś, co wcześniej zostało pożyczone lub otrzymane.
– „May I speak to Mr Black, please?” to grzeczna, formalna prośba o połączenie z konkretną osobą.
– W zadaniu można wpisać maksymalnie trzy wyrazy i nie wolno zmieniać formy wyrazu podanego w nawiasie.
Wskazówka:
Najpierw przeczytaj całą mini-rozmowę, a dopiero potem uzupełnij lukę. W zadaniach tego typu poprawna odpowiedź musi jednocześnie pasować gramatycznie i tworzyć naturalną, logiczną wypowiedź.
Zadanie 7 – Rozumienie tekstów pisanych
Trudne słowa i wyrażenia:
go past – minąć
be difficult to see – być trudnym do zobaczenia
go too far – pójść/pojechać za daleko
no longer – już nie
transport something – transportować, przewozić coś
be suitable – być odpowiednim
sign up – zapisać się
give a presentation – wygłosić prezentację
professional sport – sport zawodowy
Potencjalne pułapki:
– Dom Toma znajduje się za pierwszymi trzema domami opisanymi w wiadomości, a nie na końcu ulicy. Zielony dom na końcu ulicy jest punktem, który oznacza, że poszliśmy za daleko.
– Informacja o Book & Toy Exchange jest skierowana do rodziców – tekst mówi „your child” i prosi o kontakt z nauczycielem dziecka.
– W informacji o koszykarzach autor zaprasza uczniów na spotkanie/prezentację z zawodniczkami. Nie zachęca bezpośrednio do dołączenia do drużyny.
– Historia niedźwiadka kończy się szczęśliwie – rodzina pomogła zwierzęciu uwolnić głowę z plastikowej butelki.
Wskazówka:
W zadaniach wyboru odpowiedzi nie wystarczy znaleźć w tekście słowa występujące również w odpowiedzi. Sprawdź, czy cała odpowiedź rzeczywiście oddaje sens fragmentu. Szczególnie uważaj na informacje, które są prawdziwe, ale odpowiadają na inne pytanie.
Zadanie 8 – Uzupełnianie tekstu brakującymi zdaniami
Trudne słowa i wyrażenia:
antique shop – antykwariat / sklep z antykami
performance – występ, wykonanie
mystery musician – tajemniczy muzyk
post a video – opublikować film
get thousands of views – zdobyć tysiące wyświetleń
make a great impression – zrobić duże wrażenie
offer something for free – zaoferować coś za darmo
search for someone – szukać kogoś
learn to play by oneself – nauczyć się grać samodzielnie
Potencjalne pułapki:
– 8.1 musi logicznie poprzedzać zdanie „After he’d finished playing…” – najpierw trzeba powiedzieć, że młody człowiek zagrał dla klientów.
– 8.2 odnosi się bezpośrednio do filmu opublikowanego przez pracownika sklepu, dlatego pasuje informacja o tysiącach wyświetleń i komentarzy.
– 8.3 musi wyjaśniać, dlaczego stacja telewizyjna rozpoczęła poszukiwania tajemniczego muzyka – wcześniej nikt nie wiedział, jak się z nim skontaktować.
– Jedno zdanie jest dodatkowe, więc nie wystarczy znaleźć trzy zdania, które „brzmią dobrze” – każde musi tworzyć logiczne połączenie z tekstem przed i po luce.
Wskazówka:
W Part 8 zawsze czytaj zdanie zarówno przed luką, jak i po niej. Zwracaj szczególną uwagę na zaimki, określenia czasu oraz związki przyczynowo-skutkowe. Często dopiero następne zdanie pokazuje, które z brakujących zdań naprawdę pasuje.
Zadanie 9 – Dopasowywanie informacji do tekstów
Trudne słowa i wyrażenia:
original title – oryginalny tytuł
rename a painting – zmienić tytuł obrazu
portrait – portret
exhibition – wystawa
painting – obraz
the Louvre Museum – Luwr
be stolen – zostać skradzionym
be returned – zostać zwróconym
a tiny copy – mała kopia
be damaged – zostać uszkodzonym
Potencjalne pułapki:
– W tekście A obraz został przemianowany przez samego Whistlera – to ważna informacja dla zdania dotyczącego zmiany tytułu.
– W tekście A znajduje się również członek rodziny artysty – kobietą na obrazie jest matka Whistlera.
– W tekście B obraz Mona Lisa został skradziony i przez dwa lata nie znajdował się w muzeum.
– W tekście C znajdują się małe kopie innych obrazów Van Gogha, więc informacja o innych obrazach artysty widocznych na obrazie pasuje właśnie tutaj.
Wskazówka:
Najpierw przeczytaj wszystkie trzy teksty i przypisz im charakterystyczne informacje. Następnie wracaj do zdań 9.1–9.4. W tego typu zadaniu jeden tekst może być wykorzystany więcej niż raz, więc nie zakładaj, że każda odpowiedź musi być inna.
Zadanie 10 – Uzupełnianie dialogu na podstawie dwóch tekstów
Trudne słowa i wyrażenia:
make notes in your own words – robić notatki własnymi słowami
read out loud – czytać na głos
sing while studying – śpiewać podczas nauki
start studying early – zacząć naukę wcześniej
the day before the test – dzień przed sprawdzianem
read through your notes – przejrzeć swoje notatki
from memory – z pamięci
detailed map – szczegółowa mapa
whiteboard – tablica
Potencjalne pułapki:
– 10.1 wymaga informacji z tekstu o nauce z wykorzystaniem dźwięków – chodzi o śpiewanie podczas nauki.
– 10.2 trzeba zachować sens informacji „On the day before the test” – chodzi o dzień przed sprawdzianem.
– 10.3 nie wystarczy napisać „map”. Tekst mówi konkretnie o szczegółowej mapie świata, którą chłopak potrafi narysować z pamięci.
Wskazówka:
W zadaniach otwartych na podstawie tekstu nie próbuj przepisywać całych zdań. Najpierw znajdź dokładną informację w tekście, a następnie dopasuj ją gramatycznie do zdania w dialogu. Odpowiedź powinna być precyzyjna, ale nie musi być identyczna ze słowami z tekstu.
Zadanie 11 – Uzupełnianie tekstu wyrazami z ramki
Trudne słowa i wyrażenia:
make the decision – podjąć decyzję
experiment with – eksperymentować z
get into the Guinness Book of Records – trafić do Księgi Rekordów Guinnessa
be famous for – być znanym z
extreme tastes – ekstremalne / nietypowe smaki
taste much better – smakować o wiele lepiej
traditional flavours – tradycyjne smaki
ingredients – składniki
Potencjalne pułapki:
– 11.1 wymaga czasownika „made” w stałym połączeniu „make the decision”. Nie używamy tutaj „did the decision”.
– 11.2 „be famous for” łączy się z rzeczownikiem lub formą -ing, dlatego poprawne jest „famous for making”.
– 11.3 „much better” jest poprawnym połączeniem wzmacniającym stopień wyższy „better”.
– Nie wybieraj słowa wyłącznie na podstawie jego znaczenia – w tym zadaniu równie ważne są stałe połączenia wyrazowe.
Wskazówka:
Przed wyborem odpowiedzi sprawdź, jakie słowo naturalnie łączy się z wyrazami znajdującymi się przed i po luce. W zadaniach tego typu bardzo często testowane są kolokacje, np. „make a decision” czy „famous for doing something”.
Zadanie 12 – Uzupełnianie tekstu: gramatyka i leksyka
Trudne słowa i wyrażenia:
dream of being – marzyć o byciu
attend a school – uczęszczać do szkoły
since 1989 – od 1989 roku
look after cows – opiekować się krowami
make repairs – dokonywać napraw
open fire – otwarty ogień
every student – każdy uczeń
own horse – własny koń
Potencjalne pułapki:
– Po „dream of” używamy formy z -ing, dlatego „dream of being a cowboy” jest poprawne.
– „Since 1989” wskazuje na moment rozpoczęcia czynności, która trwa do teraz, dlatego pasuje „since”, a nie „from”.
– „Every student” oznacza każdego ucznia z osobna, dlatego po „every” używamy rzeczownika w liczbie pojedynczej.
Wskazówka:
W zadaniach 12 zwracaj uwagę na konstrukcje gramatyczne, które wymagają konkretnego przyimka lub formy czasownika. Warto zapamiętywać całe połączenia, np. „dream of doing”, zamiast uczyć się ich jako pojedynczych słów.
Zadanie 13 – Transformacje zdań
Trudne słowa i wyrażenia:
the owner of something – właściciel czegoś
belong to someone – należeć do kogoś
– mieć pozwolenie na zrobienie czegoś
eat during lessons – jeść podczas lekcji
as big as – tak duży jak
be bigger than – być większym niż
Potencjalne pułapki:
– 13.1 wymaga przekształcenia „belong to” na konstrukcję z rzeczownikiem „owner”: „Who is the owner of this mobile phone?”.
– 13.2 należy zachować znaczenie zakazu. „We are not allowed to eat” oznacza „nie wolno nam jeść”.
– 13.3 trzeba odwrócić porównanie: skoro New York is bigger than Warsaw, Warsaw isn’t as big as New York.
– W transformacjach trzeba użyć podanego słowa dokładnie w podanej formie i zmieścić się w limicie maksymalnie trzech wyrazów.
Wskazówka:
W transformacjach najpierw znajdź konstrukcję, która pozwala wyrazić ten sam sens. Następnie sprawdź liczbę wyrazów i upewnij się, że podane słowo zostało użyte bez zmiany formy. Szczególnie często pojawiają się konstrukcje takie jak „belong to” → „be the owner of”, „mustn’t” → „not be allowed to” oraz „comparative” → „as … as”.