Analiza arkusza
Zadanie 1 – Multiple-choice cloze:
Trudne słowa i wyrażenia:
capture a moment – uchwycić moment
right in front of you – dokładnie przed tobą
count on – polegać na czymś lub na kimś
attend to – poświęcać czemuś uwagę, zajmować się czymś
negative impact – negatywny wpływ
lead someone on a tour – oprowadzać kogoś podczas zwiedzania
accurate – dokładny, precyzyjny
compared with – w porównaniu z
Potencjalne pułapki:
– capture a moment to naturalne połączenie; seize the moment ma inne znaczenie – bardziej „wykorzystać okazję”.
– count on someone/something oznacza „polegać na”, a nie po prostu „wybrać”.
– attend to something wymaga przyimka to; nie należy mylić tego z attend w znaczeniu „uczestniczyć w”.
– impact on to bardzo częsta kolokacja; result on jest tutaj niepoprawne.
– compared with wskazuje na porównanie dwóch grup; matched with nie pasuje do tej konstrukcji.
Wskazówka:
W Part 1 CAE nie wystarczy znać znaczenie pojedynczych słów. Kluczowe są kolokacje i gotowe konstrukcje, np. capture a moment, count on, negative impact czy compared with. Najpierw przeczytaj całe zdanie z luką, a dopiero potem porównuj odpowiedzi.
Zadanie 2 – Open cloze
Trudne słowa i wyrażenia:
complement an award category – uzupełniać daną kategorię nagród
recognise talent – doceniać, wyróżniać talent
start-up company – firma typu start-up
cannot be overestimated – nie można przecenić znaczenia czegoś
prove to someone – udowodnić komuś
entrepreneurial – przedsiębiorczy
hail from – pochodzić z, wywodzić się z
make the world a better place – uczynić świat lepszym miejscem
Potencjalne pułapki:
– Zaimek it odnosi się do „The New Generation Award, a nie do osoby wspomnianej wcześniej.
– whose pokazuje przynależność – firma Decoded należy do Kathryn Parsons.
– cannot be overestimated to konstrukcja strony biernej, której nie można zastąpić samym cannot overestimate.
– between the ages of 25 and 35 to ustalona konstrukcja dotycząca wieku.
– their own businesses wymaga zaimka dzierżawczego their.
Wskazówka:
W Open Cloze nie szukaj wyłącznie „trudnych słów”. Bardzo często odpowiedziami są krótkie elementy gramatyczne: zaimki, przyimki, czasowniki posiłkowe i spójniki. Przed wpisaniem odpowiedzi sprawdź całą konstrukcję gramatyczną zdania.
Zadanie 3 – Word formation
Trudne słowa i wyrażenia:
resignation – rezygnacja z pracy
annoyance – irytacja, zdenerwowanie
bear in mind – mieć na uwadze
reference – referencje
emotional – emocjonalny
honesty – szczerość
offence – obraza, uraza
disclose – ujawnić
truthful – prawdomówny, szczery
Potencjalne pułapki:
– annoy → annoyance wymaga zmiany czasownika w rzeczownik.
– bear in mind jest stałym wyrażeniem i oznacza „mieć coś na uwadze”.
– a reference wymaga rzeczownika, a nie czasownika refer.
– angry or emotional wymaga dwóch przymiotników połączonych przez or.
– as much honesty as possible wymaga rzeczownika po much.
– disclose oznacza ujawnić informacje; nie należy mylić go z close.
Wskazówka:
Najpierw ustal część mowy potrzebną w luce, a dopiero później twórz słowo. Zwracaj uwagę na przedimki, zaimki, przyimki oraz wyrażenia takie jak as much … as possible, ponieważ często jednoznacznie wskazują wymaganą formę.
Zadanie 4 – Key word transformations
Trudne słowa i wyrażenia:
hardly any – prawie wcale, prawie żadnego
have no idea – nie mieć pojęcia
let something get you down – pozwolić, żeby coś cię przygnębiło
make a recovery – wracać do zdrowia
take something seriously – traktować coś poważnie
a lot of confusion – dużo zamieszania / niejasności
Potencjalne pułapki:
– hardly any oznacza „prawie wcale”, a nie „dużo”.
– W transformacji trzeba zachować podane słowo i zmieścić się w limicie 3–6 słów.
– get someone down oznacza sprawić, że ktoś czuje się przygnębiony.
– recovery jest rzeczownikiem, dlatego potrzebna jest konstrukcja make a recovery.
– take something seriously jest stałym połączeniem i nie można zastąpić go bezpośrednim tłumaczeniem słowo w słowo.
Wskazówka:
W transformacjach najpierw znajdź fragment, który musi pozostać znaczeniowo identyczny, a następnie zbuduj wokół niego poprawną konstrukcję. Na końcu policz słowa — poprawna gramatyka nie wystarczy, jeśli przekroczysz limit 3–6 słów.
Zadanie 5 – Reading
Trudne słowa i wyrażenia:
amateur home decorator – amator zajmujący się urządzaniem domu
primitive housing conditions – prymitywne warunki mieszkaniowe
highly serviced environments – nowoczesne, dobrze wyposażone środowisko życia
ubiquitous – wszechobecny
domestic democracy – demokratyzacja życia domowego
decentralisation – decentralizacja
entrenched belief – głęboko zakorzenione przekonanie
foible – drobna słabość, dziwactwo
Potencjalne pułapki:
– Pytania dotyczą nie tylko pojedynczych informacji, ale głównej myśli całego akapitu.
– Nie wybieraj odpowiedzi tylko dlatego, że pojawia się w tekście. Musi ona odpowiadać temu, co autor faktycznie chce przekazać.
– ubiquitous nie oznacza „unikalny”, lecz „występujący wszędzie”.
– Przykłady dawnych urządzeń domowych są użyte jako ilustracja sukcesów i porażek technologii, a nie jako główny temat całego tekstu.
– Autor nie ocenia przeszłości wyłącznie z perspektywy współczesności – zachowuje wobec niej pewien dystans.
Wskazówka:
W Part 5 odpowiedź często jest parafrazą tekstu, a nie jego dosłownym powtórzeniem. Po przeczytaniu pytania znajdź odpowiedni fragment, ale przeczytaj również zdania przed i po nim. To właśnie kontekst często rozstrzyga między dwiema pozornie poprawnymi odpowiedziami.
Zadanie 6 – Cross-text multiple matching
Trudne słowa i wyrażenia:
diverse – różnorodny
contend with – radzić sobie z czymś
probing – dociekliwy, szczegółowy
sweeping statement – ogólne, daleko idące stwierdzenie
overwhelming – przytłaczający
bewildering – dezorientujący, zagmatwany
portrayal – przedstawienie, sposób ukazania
contentious – kontrowersyjny, budzący spory
delegate – delegować, przekazywać obowiązki
lay person – osoba bez specjalistycznej wiedzy
Potencjalne pułapki:
– Nie wystarczy znaleźć tego samego słowa w tekście i pytaniu. Trzeba porównać opinię autora z treścią pytania.
– Reviewer C krytykuje dobór firm, ponieważ jego zdaniem były zbyt nietypowe, aby reprezentować ogólny obraz dużych przedsiębiorstw.
– Reviewer A i B wspominają o ryzyku utraty widzów z powodu trudnego języka i zbyt skomplikowanych wywiadów.
– Reviewer C jako jedyny uważa, że osoby na szczycie firm zostały przedstawione zbyt pozytywnie i jako osoby unikające trudniejszych obowiązków.
– Reviewer A i C krytykują sposób prowadzenia wywiadów, wskazując, że pytania nie były wystarczająco dociekliwe.
Wskazówka:
W Part 6 zrób krótką tabelę w głowie: dobór firm, zainteresowanie widzów, obraz osób zarządzających, jakość pytań. Następnie dla każdego recenzenta określ jego stanowisko w każdej z tych kwestii. Dzięki temu łatwiej rozpoznasz zgodności i różnice opinii.
Zadanie 7 – Gapped text
Trudne słowa i wyrażenia:
freighter – statek towarowy
ardent fan – zagorzały fan
deficiency – brak, niedociągnięcie
refrigerated containers – kontenery chłodnicze
coastguard – straż przybrzeżna
reckoning – ocena, oszacowanie
wistfully – z nostalgią, tęsknie
master mariner – kapitan statku / doświadczony marynarz
Potencjalne pułapki:
– Nie wystarczy dopasować akapitu tematycznie. Trzeba sprawdzić spójniki, zaimki, powtórzenia i odniesienia do informacji z poprzedniego oraz następnego akapitu.
– Zaimek she odnosi się do statku, ponieważ statki w języku angielskim tradycyjnie mogą być określane jako she.
– Hoping so musi odnosić się do informacji znajdującej się bezpośrednio wcześniej.
– Zaimek they w jednym z miejsc odnosi się do fal, dlatego trzeba sprawdzać ciągłość referencji.
– „That condition” odnosi się do wcześniejszego opisu stanu zapasów, co pomaga ustalić właściwe miejsce akapitu.
Wskazówka:
W Part 7 zwracaj szczególną uwagę na słowa łączące tekst: this, that, they, she, such, however, therefore, hoping so. Jeśli początek brakującego akapitu odnosi się do czegoś, czego jeszcze nie było w tekście, prawie na pewno nie jest to właściwa odpowiedź.
Zadanie 8 – Multiple matching
Trudne słowa i wyrażenia:
sign language – język migowy
deaf – niesłyszący
gesture – gest
evolve – ewoluować, rozwijać się
pidgin language – język pidżynowy
specialised part of the brain – wyspecjalizowana część mózgu
be primed to do something – być przygotowanym / predysponowanym do czegoś
pass something on – przekazywać coś dalej
Potencjalne pułapki:
– To zadanie sprawdza wyszukiwanie konkretnych informacji, a nie tylko rozumienie ogólnego tematu.
– Informacja może być wyrażona zupełnie innymi słowami niż w pytaniu. Przykładowo „older children passing their sign language on” może być opisane jako przekazywanie wiedzy młodszym dzieciom.
– Trzeba odróżnić proces powstawania języka od procesu uczenia się języka. To dwa różne zagadnienia występujące w tekście.
– Informacja o upraszczaniu znaków może być przedstawiona za pomocą konkretnego przykładu, a nie ogólnego stwierdzenia.
– Jedna sekcja może odpowiadać na więcej niż jedno pytanie, więc nie zakładaj, że każda odpowiedź musi być wykorzystana tylko raz.
Wskazówka:
Przy multiple matching najpierw podkreśl w pytaniach najważniejsze elementy informacji: „reason”, „example”, „difference”, „belief”, „how regularly” itd. Następnie szukaj w tekście fragmentu, który odpowiada dokładnie tej relacji, a nie tylko podobnemu słownictwu.